De persoon De kunst De smaak De muziek De teksten De rest...   De winkel  
 

MIDDERNACHTZON 8
MIDDERNACHTZON 7
MIDDERNACHTZON 6
JUBAL
MIDDERNACHTZON 5
MIDDERNACHTZON 4
MIDDERNACHTZON 3
MIDDERNACHTZON 2
MIDDERNACHTZON
MIDDERNACHTZONNEN

ARCHIEF

 

13 September 2009

DE ZWARTE PLAK

Het behoort tot de allermooiste Rowwen Hèze songs en zou het lijflied van Warchild kunnen zijn. Toch is het – bevrijdingsfestivals of niet – in de voorbije jaren nauwelijks door de band gespeeld: De Zwarte Plak. Wat inspireerde Poels tot dit lied, waarin een kind probeert zijn oorlogsgedachten te verdrijven? En is De Zwarte Plak ook niet een beetje een veteranenlied?

“Op de Zwarte Plak, een eindje buiten het dorp, had opa Poels een boerderij, de Sint Antoniushoeve. Ik heb nog een oude landkaart waarop ‘Schwart Plak’al staat aangegeven. Vanuit de lucht gezien is het ook een zwarte vlek; ik denk dus dat daar hoogveen zit. Op de Antoniushoeve zat in de oorlog een verzetsgroep die een vluchtlijn organiseerde voor geallieerde piloten die waren neergeschoten. In de buurt van de boerderij waren kuilen gegraven, waarin die mannen verbleven tot ze via allerlei sluiproutes over de Belgische grens werden gebracht. Van daaruit gingen ze dan naar bevrijd gebied. Op zolder zaten ook nog joden verborgen. Alles wat door de Duitsers niet mocht worden gezien kwam terecht op die boerderijen hier. Wat dat betreft was de Antoniushoeve echt niet de enige; er waren veel meer mensen hier in America die dat deden…
Een paar jaar na de oorlog heeft de Americaanse toneelclub de Vrije Spelers in het openluchtheater hier het stuk De Zwarte Plak opgevoerd. Begin jaren negentig gebeurde dat opnieuw, ditmaal in de versie van regisseur Loek Sijbers. Het was een eerbetoon aan iedereen die in het verzet had gezeten. Die opvoering inspireerde mij om ‘De ZwartePlak’te schrijven, over een jongetje dat na de oorlog terugkomt uit een kamp. Overdag loopt hij in zijn veel te grote soldatenschoenen door het dorp en maakt hij van de oorlog een spelletje. Maar ’s nachts komen de beelden: ineens rechtop in bed, omdat hij denkt dat het weer begint. Dat soort nachtmerries hoor ik ook van mijn ooms; een paar van hen zaten in kamp Vught. Ook mannen die vlak na de oorlog in Indië vochten hebben zulke verhalen…
In het laatste couplet van het lied is de jongen al wat ouder, maar hij kan er nog steeds niet overuit. ‘Het valt niet mee om wat te zeggen, als je niet weet wie het horen wil. Soms ineens een uurlang praten en dan weer dagen veel te stil'. Dat gold ook voor mijn ooms. Ook die lachten zich er maar een beetje overheen.”

Bron: ‘Een splinter van de ziel. Rowwen Hèze en het grote dorpsverlangen’. Uitgeverij SUN, Nijmegen, 1995.

Het lied ‘De Zwarte Plak’ is op single uitgebracht in 1989 en verder te vinden op de Rowwen Hèze-cd ‘Station America’(1993)

Wilt u reageren? Klik hier